Ciekawostki

Ciekawostki 14 Items

Napisane przez

     Bursztyn jest jednym z najstarszych i najpopularniejszych materiałów używanych w jubilerstwie, co więcej stanowi pierwszą kopalinę ozdobną używaną na skalę masową w historii. Znany był w starożytności, stanowiąc obiekt handlu dla większości europejczyków ówcześnie żyjących. Transport ówczesnego bursztynu przebiegał przez znaczną część Europy tzw. "bursztynowy szlak".

     Bursztyn stanowi element polskiej kultury, o czym świadczą chociażby największe targi tej kopaliny na świecie, które odbywają się co roku w Gdańsku, ponadto Polska jest największym na świecie producentem bursztynowej biżuterii, a prodykty są popularne na całym świecie. Utrzymująca się od wieków popularność żywicy, a także prestiż i jakość bursztynowej biżuterii sprawia, że ciągle istnieje na nią duży popyt. Niestety popularność stanowi także okazję do handlu bursztynem sztucznym. Jak zatem odróżnić prawdziwą kopalinę od imitacji?

     Prawdziwy, naturalny bursztyn cechuje się specjalnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Niektóre  z nich można łatwo sprawdzić w domowych warunkach, a niektóre wymagają specjalistycznych badań.

     Najważniejsze cechy bursztynu:

- bursztyn jest lekki, jednakże cięższy od ciężaru wody, bursztyn pływa w słonej wodzie. Zatem domową metodą weryfikacji może być technika solankowa, która polega na posoleniu wody i wrzuceniu do niej bursztynu- będzie się unosił.

- tzw. przełom muszlowy- odłupany bursztyn wyglądem kojarzy się z muszlą małża lub ma strukturę schodkową.

- inną domową metodą weryfikacji jest podpalenie bursztynu. Zapalony bursztyn pali się, wydzielając przy tym charakterystyczny żywiczny zapach. Ciekawostką jest, że od tej właściwości pochodzi jedna z nazw kopaliny- Bernstein "palący się kamień". Bursztyn bałtycki powinien pachnieć miłym, przyjemnym żywicznym zapachem, kapale posiadają intensywny, aromatyczny zapac, a imitacje pachną jak tworzywa sztuczne. Żywiczny zapach jest także wyczuwalny, gdy do prawdziwego sukcynitu przyłoży się gorącą igłę. Ponadto na igle pojawią się drobne, ciągnące się nitki.

- bursztyn ma właściwości elektryzujące, a więc przy pocieraniu go odpowiednim materiałem, np. wełną, pobudxamy te właściwości i bursztyn może przyciągać drobne przedmioty. Ciekawym jest, że te elektryczne właściwości mają swoje odzwierciedlenie w nomenklaturze naukowej, ponieważ elektron z greckiego oznacza właśnie bursztyn.

- bursztyn bałtycki w skali twardości Mohsa znajduje się między gipsem, a kalcytem. Na zarysowanej powierzchni bursztynu powstaje biała rysa oraz drobne okruszki, natomiast tworzywa sztuczne po zarysowaniu tworzą spiralnie zwijające się wiórki.

- bursztyn bałtycki w dotyku jest ciepły i lekki, imitacja jest zazwyczaj cięższa i zimna.

- bursztyn słabo reaguje z rozpuszczalnikami (np. acetonem) podczas gdy imitacje szybko matowieją, a ich powierzchnia robi się klejąca.

     Istnieją zatem możliwości weryfikacji naturalności bursztynu w domowych warunkach. Jednakże nie zawsze są one 100% skuteczne lub bezpieczne, podpalenie bursztynu może uszkodzić naturalne piękno biżuterii, a i nie są to sparametryzowane metody.

     Jedną z najskuteczniejszych i stosowanych na świecie metod badawczych sukcynitu oraz innych żywic jest spektroskopia absorpcyjna w podczerwieni. W Polsce widma w podczerweni otrzymywane są dwoma metodami- transmisyją i odbiciową.

     W Laboratorium Bursztynu działającym przy Amber Museum w Krakowie stosowana jest metoda odbiciowa w spektrometrze z przystawką ATR. Jest to szybka, skuteczna, a co najważniejsze bezinwazyjna metoda identyfikacji bursztynu bałtyckiego jako surowca oraz wyrobów z niego wykonanych. Spektrometria w podczerwieni obejmuje widmo promieniowania elektromagnetycznego z zakresu między obszarem widzialnym, a obszarem mikrofalowym, tzn. między 14300 a 200 cm-1 (0,7-50um). Spektroskopia absorpcyjna w podczerwieni wykorzystuje zjawisko selektywnej absorpcji promieniowania podczerwonego przez różne substancje. Absorpcja zachodzi wtedy, gdy częstość drgań promieniowania podczerwonego jest równa częstości drgań własnych atomów lub ich ugrupowań koordynacyjnych.

     Efektem analiz jest pewna diagnoza autentyczności bursztynu. Sanowi także podstawę wydania certyfikatu autentyczności. Zapraszamy zatem do zakupu naszych certyfikowanych, a przede wszystkim naturalnych prosuktów. Ponadto nasze muzeum oferuje możliwość badania autentyczności produktów i prowadzenia ekspertyz dla osób prywatnych, firm, urzędów i instytucji. Zapraszamy do współpracy!

 

 

 

Napisane przez

     

     "Natura jest zawsze mądrzejsza od ludzkich pomysłów" A. Kępiński


 

     Serdecznie zapraszamy do letniego ogrodu Amber Museum przy ul. Św. Jana 2 w Krakowie.

     W samym sercu turystycznego Krakowa, znajdziecie Państwo ciche i spokojne miejsce, w którym można obcować z historią i kulturą bursztynu w towarzystwie natury, kwiatów i pięknej zieleni.

     Ogród dostępny jest do dyspozycji codziennie w godzinach od 10 do 20. Zapraszamy na świeżą kawę i zimne napoje!

Napisane przez

Fakty i mity- kolor bursztynowy, czyli jaki?

      Bursztyn stanowi źródło wielu tajemnic i ciekawostek, skrywających historię naszej planety, dlatego też wokół tej kopaliny owiewa wiele mitów i stereotypów. Szczególne zaciekawienie kruszcem wynika nie tylko z jego historii, ale i unikalnego wyglądu. Od wieków fascynuje kolekcjonerów i cieszy oczy pasjonatów na całym świecie. Także żywe reakcje i zainteresowanie różnorodną paletą kolekcji i historii naszego muzeum, posłużyło jako źródło inspiracji do stworzenia serii artykułów na temat faktów i mitów bursztynowego świata.

     W niniejszej publikacji postaram się zgłębić tajniki urozmaiconej kolorystyki tego popularnego surowca, który powoduje tak wielki zachwyt i fascynację Gości naszego muzeum.

      Kolor bursztynowy- ale jaki to właściwie kolor? Często słyszę, ze jasnobrązowy, rudawy, pomarańczowy. Ten ostatni może jednak przypominać bardziej kolor herbaciany, który odpowiada bursztynowi koniakowemu. Równie dobrze znany jest kolor jasnożółty, słoneczny, który przybiera czasem bardziej żółto- biały odcień. Wówczas mamy do czynienia z bursztynem mlecznym. Trudność w ocenie i precyzyjnym określeniu kolorystyki bursztynów wynika z różnorakości tego surowca. Kruszec ten może bowiem przybierać takie kolory, jak: wiśniowy,zielony, czy niebieski i cechować się różnymi właściościami fizycznymi i chemicznymi. Wśród tych kopalin odnaleźć można różnorodne kamienie o odmiennej przezroczystości, różnej średnicy zatopionych w nich pęcherzyków gazu, czy zróżnicowanym stopniu zwietrzenia. Niezależnie od tego, czy ukształtowane naturalnie, czy będące wyrazem nowoczesności i kunsztu artysty modyfikującego tą kopalinę, stanowią swego rodzaju unikat i rzadkość.

     Chcąc omówić główne odmiany kolorystyczne bursztynu, należy zaznaczyć, że najbardziej powszechną, a przy tym popularną barwą bursztynu bałtyckiego jest odcień koniakowy. Jest to kolor naturalny, który już w starożytności  stanowił dominującą ten surowiec od innych minerałów. Bywa on jednak regularnie urozmaicany przez artystów. Dziś koniakowy bursztyn często upiększany jest poprzez charakterystyczne "Luski". Aktualnie sa one tak powszechne, że świadczą o autentyczności kopaliny i bałtyckim pochodzeniu. Łuski uzyskuje się w "autoklawie" podczas procesu podgrzewania w obecności gazu. Gorący bursztyn po chwili schłodzenia zaczyna pękać, wskutek czego wewnątrz pojawią się łuski.

      Podobnie naturalnym kolorem jest odcień mleczny. Występuje on praktycznie w całej gamie tonacji- od białęgo do żółtego. Barwa wynika z różnic w strukturze wewnętrznej kopaliny. Ogólnie ujmujęc, bursztyn może występować w strukturze przezroczystej i nieprzezroczystej, o czym decyduje obecność pęcherzyków gazu i ich ilość. Postać przezroczysta charakteryzuje się strukturą z brakiem pęcherzyków. Wśród reprezentantów tej odmiany znajdziemy tzw. "cacko", bursztyn miodowy, ewentualnie z "chmurką". Odmiany nieprzezroczyste natomiast, charakteryzują się obecnością pęcherzyków gazu w strukturze. Te z większą ilością pęcherzyków, ok. 900000 pęcherzyków na 1mm2 bursztynu, mają kolor biały. Struktura wewnętrzna takiego kamienia uzyskuje charakter piany, przez co powstaje naturalny kolor mleczny, przy czym jest on jeszcze dosyć przejrzysty i niezamglony. Przy liczbie 25000 pęcherzyków na powierzchni 1mm2 powstaje bursztyn nieprzezroczysty żółty.

      Mało kto wie, że niektóre odmiany bursztynu, jak np.: bursztyn dominikański wydobywany na wyspie Haiti, mają kolor niebieski. Ta naturalna odmiana bursztynu jest znana dzięki "roli" w filmie "Park Jurajski". Ciekawym jest fakt, że pomimo niezwykłości swojej barwy, bursztyn ten jest całkowicie naturalny. Trudności wydobywcze czynią go mniej dostępnym i tym samym bardziej atrakcyjnym i pożądanym na rynku kamieni szlachetnych. 

      Niebywałym i niezwykłym rodzajem kruszca jest bursztyn zielony. Kopaliny w tej barwie mogą być zarówno naturalne, jak i tworzone przez człowieka. Naturalny zielony odcień jest wynikiem zanieczyszczenia kopaliny detrytusem roślinnym, zwany bursztynem ziemnym. Występują w nim liczne pęcherzyki gazu powstałe podczas procesów gnilnych roślin, a zabarwienie jest ziemisto- zielonkawe. Zielone bursztyny mogą być poza tym efektem modyfikacji artysty.

      Bursztyny czerwone/wiśniowe są kopalinami modyfikowanymi, podobnie odmiany czarne. Uzyskuje się je w "autoklawie" pod wpływem wysokiej temperatury i ciśnienia w obecności inhibitorów.

      Wszystkie rodzaje bursztynów, od najbardziej popularnego koniakowego i mlecznego, do mniej oczywistego zielonego, wiśniowego, czy czarnego są bursztynami naturalnymi. Niektóre ich odmiany zostały poddane działaniu człowieka. Jednakże bazą każdego wymienionego bursztynu jest żywica pochodząca sprzed kilku tysięcy lat, która może być poddana większej lub mniejszej obróbce. Oszlifowany, wypolerowany lub pocięty bursztyn, który poprzez obróbkę zmienia kolor, nazywany jest bursztynem modyfikowanym. Zmiany kolorów czy tworzenie łusek wymaga kunsztu artysty i dużego doświadczenia, często łączącego się ze stratą kilogramów kopaliny na naukę. Poświęcenie toprzynosi jednak artyście dużą satysfakcję, a przy tym radość klientów otrzymujących unikatowy produkt.

      Bardzo serdecznie zapraszamy do naszych galerii Boruni i Amber Museum w Krakowie, gdzie specjaliści przedstawią Państwu kolekcję wybitnych europejskich bursztynników, przybliżając paletę bursztynowych barw!

Napisane przez

     Indianie,Kolumb,Karaiby, góry, transport osłami i Park Jurajski. To wszystko brzmi jak piękna podróż pełna przygód. Na tą niesamowitą podróż i przygodę zabiera historia bursztynu dominikańskiego, jednej z najpiękniejszej, a przy tym najciekawszej żywicy kopalnej.

     Bursztyn dominikański wywodzi się z drzew liściastych i zawiera od 0 do 3% kwasu bursztynowego, a więc znacznie mniej niż bursztyn bałtycki. Pochodzi z oligocenu, a więc zaistniał około 12 mln lat po bursztynie bałtyckim, który jest najstarszą i najbardziej tradycyjną kopaliną, wykorzystywaną już w starożytności na skalę ąwiatową. Więcej o historii bursztynu bałtyckiego dowiecie się Państwo z naszych wcześniejszych artykułów, do których lektury serdecznie zapraszam.

     Złoża bursztynu dominikańskiego znajdują się na wyspie Haiti, która przynależy do Dominikany. Kopalina jest ulokowana w górach Północnej i Wschodniej Kordyliery, na wysokości sięgającej nawet około 2000 m n.p.m. Sprawia to, że proces wydobywczy jest miejscami ekstremalny i bardzo niebezpieczny. Dlatego często przy pozyskiwaniu bursztynu potrzebna jest pomoc zwierząt, która szczególnie przydatna jest do transportu wydobytego bursztynu. W tym celu wykorzystuje się m.in. osły (Corday, Dittrich, 2009, Kosmowska- Ceranowicz, 1985). Bursztyn dominikański znany był m.in. wśród Indian, jeszcze przed przybyciem Kolumba pod koniec XV wieku. W Europie natomiast pojawił się dopiero po II wojnie światowej (Weitschat, 2007).

     Po przybyciu z wyżyn, w dolinach i nizinach bursztyn dominikański staje się przedmiotem handlu oraz sztuki jubilerskiej. Zdaniem artystów, ale i badaczy sukcynitu (bursztynu), odmiana dominikańska należy do najatrakcyjniejszych. Schlee (1978, za: Kosmowska- Ceranowicz, 1985) nadaje tej odmianie przypis "der Uberraschendste", co można tłumaczyć jako "zaskakujący", "rewelacyjny" )Kosmowska- Ceranowicz, 1985).

     Nie bez powodu cieszy się dużym zainteresowaniem, ponieważ jest bardzo zróżnicowany, chociażby pod względem odmian barwnych. Pośród nich najczęstszymi są przeźroczyste a także od jasnożółtych do odcieni koniakowych, niekiedy również czerwonych i zielonych. W głównej mierze cenione oraz poszukiwane sa gatunki przejawiające intensywną fluorescencję, w tym najrzadszy, a przez to niezwykły i urokliwy bursztyn niebieski, stanowiący inspirację na całym świecie (Kosmowska- Ceranowicz, 2012; [1]). Wyróżnia się on niezwykłą barwą, a jednocześnie jest twardszy niż pozostałe (Linati i in. 2005; Schlee, 1980), zazwyczaj nie zawiera inkluzji. Ciekawym jest, że przez właściwości niebieskiego bursztynu inkluzje w nim zawarte wydawałyby się niczym zgniecione. Świadczy to o silnych zmianach diagenetycznych (powstawaniu skały zwięzłej ze skał luźnych).

     Co ciekawe bursztyn dominikański w pozostałych barwach przekonuje właśnie dużymi zbiorami inkluzji. Dzięki niezwykłej przeźroczystości bursztynu dominikańskiego łatwo można ujrzeć w nim niesamowite okazy roślinne i zwierzęce, stanowiące obiekt fascynacji turystów, badaczy oraz artystów. Już w latach 80- tych XX wieku w Stuttgardzie znajdowało się ponad 4500 okazów tego bursztynu z inkluzją (Kosmowska- Ceranowicz, 1985). Zachowane niezwykłe inkluzje w bursztynie dominikańskim stanowiły także motywację dla Stephena Spielberga przy produkcji filmu "Park Jurajski". Ten słynny reżyser udał się na Dominikanę, by z bliska móc poczuć naturę i piękno bursztynu. Film ukazuje, że znaleziony okaz bursztynu z komarem objedzonym krwią dinozaurów stanowił świetny materiał badawczy, z którego na podstawie DNA sklonowano nowy organizm. Niestety nie ma potwierdzenia naukowego w tej dziedzzinie. Niemniej jednak po obejrzeniu tego filmu bursztyn zaczął cieszyć się ogromnym powodzeniem wśród Amerykanów.

     Bursztyn dominikański stanowi rewolucję nie tylko w świecie jubilerskim i bursztynniczym, ale także w pewnym sensie dokonał zmian w świecie nauki. Pierwotnie nazwa "bursztyn" była zarezerwowana tylko dla "naszego" bursztynu bałtyckiego, poniważ oznaczała kopalinę z okresu eocenu pochodzącą z regionu Morza Bałtyckiego. Po roku 1950 wprowadzono nazwę bursztyn właśnie dla bursztynu dominikańskiego, co zapoczątkowało filozofię nazywania żywic kopalnych bursztynem z dodaniem specjalizacji geograficznej (Matuszewska, 2009).

      Wykorzystana literatura:

[1]  http://www.amber.org.pl/files/7213/9625/6997/bursztyn_baltycki_pl.PDF

1. Corday A., Dittrich H. (2009). Amber- The Caribbean Approach. In Color, International Colored Gemstone Assiciation, Fall/Winter, s. 1-6.

2. Linati L., Sacchi D., Bellani V., Giulotto E. (2005). The origin of the blue fluorescence in Dominican amber J. Appl. Phy s. 97.

3. Kosmowska- Ceranowicz B. (1985). Wiek i rozprzestrzenienie żywic kopalnych w Polsce i na świecie oraz największe kolekcje inkluzji organicznych w bursztynie. Wiad. Entomol. t.6, nr 3-4, s. 147-157.

4. Kosmowska- Ceranowicz B. (2012). Bursztyn w Polsce i na świecie. Warszawa: Uniwersytet Warszawski.

5. Matuszewska A. (2009). Bursztyn bałtycki i inne żywice kopalne w świetle badań fizykochemicznych. Przegląd geologiczny, vol. 57, nr 12, s. 1078-1083.

6. Schlee D. (1980). Bernstein- Raritaeten (Farben, Strukturen, Fossilen, Handwerk).- s.88 (mit 55 Farbtafeln); Staaltl. Museum fur Naturkunde Stuttgart.

7. Weitschat W., (2007). Złoża bursztynu w Republice Dominikany i Meksyku. W: Kosmowska- Ceranowicz B., Gierłowski W. (red.), Bursztyn- poglądy, opinie. Materiały z seminariów Amberif 2005- 2009. Wyd. Międz. Stow. Bursztynników, Muzeum Ziemi PAN, Międz. Targi Gdańskie SA, Gdańsk- Warszawa, 2010, str. 49-54.

Napisane przez

     Bursztyn stanowi pierwszy w historii kamień ozdobny wykorzystywany na skalę masową. Znany był między innymi starożytnym Grekom, Rzymianom, czy Egipcjanom. Dotarł nawet na Półwysep Arabski i do cywilizacji Dalekiego Wschodu. Od początku towarzyszył także kulturom zamieszkałym na terenach nadbałtyckich, przez co jest silnie osadzony w europejskiej, a przede wszystkim polskiej tradycji jubilerskiej. (Broszura Bursztyn Bałtycki [1]; Grążawska, Kowalski, Sukiennicka, 2011).


     Bursztyn poprzez swoją barwę, zapach oraz niezwykłe właściwości zdrowotne przykuwał uwagę już w czasach mezolitu (8000 – 4800 p.n.e). W kolejnych stuleciach zyskiwał na popularności stając się obiektem zainteresowania artystów, miłośników biżuterii oraz handlarzy starożytnego świata. Lapidarnie postaram się zatem przedstawić jego rolę w poszczególnych kulturach.

     W kulturze greckiej zastosowanie bursztynu dotyka początków archeologii egejskiej i kultury mykeńskiej. H.Schliemann w 1874 r. badając historię i kulturę tego obszaru odnalazł w grobowcach ponad tysiąc bursztynowych artefaktów (Beck,Southard,Adams, 1972; Czebreszuk,2013). Badanie spektrometrią widmową w podczerwieni metodą K.W.Becka (Beck,Wilbur,Meret, 1964; Czebreszuk,2013; Koziorowska,1984) pozwoliło ustalić, że odnalezione w starożytnych artefaktach elementy bursztynowe należą do odmiany bursztynu bałtyckiego. Dziś z tego obszaru znanych jest ponad 3,5 tysiąca zabytków z elementami bursztynu, a pochodzą one z czasów 1700-1000 p.n.e. Przede wszystkim dotyczą one sztuki związanej z religią, a ściślej z kultem zmarłych, a więc sztuką sepulkralną (Czebreszuk,2013). O dużym znaczeniu tej kopaliny w starogreckiej kulturze może świadczyć mnogość jej form. W znaleziskach odnajdziemy zarówno bursztyny o formie kulistej, ale i spłaszczonej, bursztyny w kształcie soczewkowatym, beczułkowym oraz cylindrycznym. 

     Ich kształt i forma zmieniała się wraz z upływającym czasem i zmieniającą się modą. Mamy zatem ozdoby charakterystyczne dla czasów 1700-1400 p.n.e, jak i te z czasów ok. 1000 p.n.e. (Czebreszuk,2013).

     Natomiast bursztyn na Półwyspie Apenińskim był znany już Etruskom, a więc kilka wieków przed naszą erą (Broszura Bursztyn Bałtycki [1]). Wzrost jego znaczenia oraz rozwój handlu doprowadziły do powstania szlaku handlowego mającego swój początek w nadadriatyckiej Akwilei, a kończącego się nad Morzem Bałtyckim, zwanego szlakiem bursztynowym. W tamtym czasie był on oznaką siły i wielkości Imperium Rzymskiego, jednocześnie mógł sprzyjać rozwojowi kultury na ziemiach polskich. Nasi przodkowie mieli możliwość przebywania z przybyszami z antycznego Rzymu, zapoznania się z ich kulturą, jak i produktami m.in. naczyniami, spinkami, czy znaną ceramiką „terra sigillata” (De Navarro,1925; Wielowiejski,1983). Nie dziwi zatem pojawianie się bursztynu w twórczości znanych historyków i pisarzy starożytnego Rzymu. O bursztynie pisze chociażby Pliniusz Starszy w „Historii Naturalnej” opisując „Wyprawę rzymskiego ekwity po bursztyn” (Kolendo,1970).

     Na terenach nadbałtyckich bursztyn pojawiał się w czasach neolitu (dokładniej między V a II jej tysiącleciem p.n.e.). Z tego okresu najczęstszymi znaleziskami są koliste i owalne zawieszki, rurkowate i cylindryczne paciorki, wisiory, a także guzkowate bryły z otworem w kształcie litery V. Popularne były także amulety w formie krążków z dziurką w środku. Wraz z biegiem czasu rosło zaciekawienie bursztynem. W epoce brązu zaczęto łączyć kopalinę ze szklanymi i brązowymi elementami, rozwijała się sztuka bursztynnicza. (Grążawska, Kowalski, Sukiennicka, 2011). W pierwszych wiekach naszej ery tereny nadbałtyckie stanowiły element szlaku bursztynowego. Interesującym jest, że Polska stanowiła kraj tranzytowy dla bursztynu nie tylko na zachód i południe Europy, ale i w kolejnych latach znaczącą siłę w popularyzacji kopaliny na Wschodzie. Chociażby z Polski przez Kijów czy Lwów bursztyn docierał do Turcji i Persji (Daszkiewicz, 1980). Pod koniec XIX w. i na początku XX w. na terenach dzisiejszej Polski odnajdowano ukryte skarby z bursztynami i rzymskimi denarami (monetami), co potwierdza znaczenie bursztynu w starożytnym świecie oraz w polskiej tradycji (Wielowiejski,1998).

     Z ciekawostek archeologicznych warto nadmienić, że to w Polsce dokonano największego archeologicznego odkrycia bursztynu. Na terenach dzisiejszego Wrocławia odnaleziono tzw. „bursztynowy depozyt z Partynic”. Jego historia sięga I w p.n.e, a wielkość znaleziska to złoża o wadze do prawie 1800 kg (Niedźwiedzki,2014).

     Dokonania archeologów mogą świadczyć o znaczeniu bursztynu w tradycji i historii archeologicznej. To przez polskie ziemie przechodziły najważniejsze szlaki handlowe tej kopaliny. Wiadomo, że ten niezwykły kamień fascynował ludzi od pradziejów, a co najważniejsze do dziś cieszy się nieustającym zainteresowaniem.

 

Wykorzystana literatura:

[1] Bursztyn Bałtycki. Międzynarodowe Stowarzyszenie Bursztynników. Pobrano ze strony http://www.amber.org.pl/files/7213/9625/6997/bursztyn_baltycki_pl.PDF

1. Beck C.W., Wilbur E., Meret S. (1964). Infrared spectra and the origin of amber, Nature 201, s. 256-257.

2. Beck, C.W., Southard G.C., Adams A.B. (1972). Analysis and provenience of Minoan and Mycenaean amber, IV Mycenae. Greek, Roman and Byzantine Studies 13,s.359-385.

3. Czebreszuk. J. (2013). Aktywność pracowni archeologii śródziemnomorskiej epoki brązu w badaniach nad strefą egejską ze szczególnym uwzględnieniem zagadnienia bursztynu w kulturze mykeńskiej. Folia praehistorica posnaniensia, T. XVIII, s.61-71.

4. Daszkiewicz J. R. (1980). Z historii południowo-wschodniego szlaku bursztynowego (XIV - XVII w.) Slavia Antiqua, t. XXV II, s.253-275.

5. De Navarro J.M. (1925). Prehistoric Routes between Northern Europe and Italy Defined by the Amber Trade, The Geographical Journal, Vol. 66, No. 6, s. 481–503.

6. Grążawska J., Kowalski K., Sukiennicka I.(red.) (2011). Bursztyn złoto Bałtyku. Wystawa ze zbiorów z Muzeum Bursztynu w Gdańsku, Szczecin, Gdańsk: Muzeum Narodowe w Szczecinie & Muzeum Bursztynu w Gdańsku

7. Kolendo J. (1970). Wyprawa ekwity nad Bałtyk w okresie panowania cesarza Nerona. Sprawozdania z Prac Naukowych Wydziału I PAN.

8. Koziorowska L. (1984). Badania nieorganicznego składu chemicznego bursztynu. Archeologia Polski, t. XXIX: 1984, z. 2, s. 207-236.

9. Niedźwiedzki R. (2014). Gigantyczny bursztynowy „skarb” partynicki z Wrocławia. W: Kosmowska-Ceranowicz B., Gierłowski W., Sontag E. (red.), Mat. XXI Seminarium: „Bursztyn. Gemmologia - Muzealnictwo - Archeologia”. Gdańsk – Warszawa, s. 23-26.

10. Wielowiejski, J. (1983). Znaczenie szlaku bursztynowego dla kulturowego rozwoju dorzecza górnej Odry we wczesnym okresie wpływów rzymskich. Przegląd Archeologiczny, vol. 1983, s.175-178.

11. Wielowiejski P. (1998). Skarby i pojedyncze znaleziska monet rzymskich
z bursztynem w kulturze przeworskiej. Światowit 41/Fasc. B, s.407-413.

 

Strona 1 z 3
FaLang translation system by Faboba